Idjwi, het vergeten eiland...

Wie hoort de noodkreet van Idjwi?

Idjwi, 310 km2 vrede in het hart van het Kivumeer. Een eiland op amper 2 uren varen van Bukavu. Enkele zeldzame toeristen die van dit eiland gehoord hebben, komen hier proeven van de rust. Ver weg van de drukte van het vasteland. De getande horizon waartegen zich de heuvels en bergen aftekenen, laat nog maar een glimp van het meer opvangen.

Als er vrede heerst op deze lap grond die oprijst uit het water, dan is die het gevolg van de isolatie en het lijden van zijn door iedereen vergeten bewoners. De ontwikkelingshelpers – alomtegenwoordig in Oost-Congo – keren dit gebied de rug toe. Zij concentreren zich op hun acties op het vasteland. Idjwi behoort tot de categorie “buiten de interventiezone”.

Maar wie hoort de noodkreet van Idjwi?

Het zijn vooral de vrouwen die een zware tol betalen...

Er leven twee volkeren op het eiland. De Bantoes leven van de fruitteelt: de quinquinoa en de befaamde ananassen van Idjwi. De Pygmeeën, een zwaar onderdrukte minderheid, leven van de bosvruchten en van de jacht. Het woud waarin zij leven en jagen werd grotendeels vernietigd door de opeenvolgende golven van Rwandese vluchtelingen. Die hebben de Pygmeeën verplicht tot een leven en gewoontes die niet de hunne zijn. Deze ingrijpende veranderingen veroorzaken een wederzijds wantrouwen en, soms, wraakacties op het eiland.

Aan beide kanten treden er seksuele gewelddaden op. Hier geen mannen in uniform. Maar een verborgen plaag, zonder twijfel minder spectaculair… Het bloed van de Pygmeeën vrouwen als gevolg van een verkrachting wordt beschouwd als een medicijn tegen verschillende ziekten. De Bantoe vrouwen zijn dan weer het slachtoffer van misbruik  tengevolge van het moeilijke samenwonen en van het gebrek aan wederzijds begrip. Bantoe vrouwen, Pygmeeën vrouwen... Vrouwen die in stilte lijden…en die verlaten zijn. Het gewoonterecht toont zich dikwijls te verdraagzaam tegenover de aanranders.

"Ik ben pygmee", zo vertelt Faïda Joceline, een slachtoffer van verkrachting. "Ik heb zes kinderen en een man. Wij leven allen samen in een hut. Wij wisten niet dat wij een waarde hadden. Het idee dat Mamas for Africa aan ons denkt, heeft ons werkelijk verrast. Wij vernamen via een medewerkster van Mamas for Africa dat zij vrouwen die lijden, willen helpen. Ik leed en had alle hoop verloren om op een dag verzorgd te worden."

Nieuwe antenne van Mamas for Africa

Mamas for Africa heeft de noodkreet van de vrouwen op Idjwi gehoord. Recent opende ze daarom een nieuw "Centre d'Ecoute" - of hulppost - in het Noorden van het eiland. Hier kunnen de meest kwetsbare vrouwen uit de streek terecht voor hulp. Misbruikte en verkrachte vrouwen worden opgevangen. Mamas for Africa financiert hun medische verzorging in plaatselijke gezondheidscentra. 

"Mamas for Africa heeft ons getoond dat wij zoals andere vrouwen zijn en dat we toegang kunnen krijgen tot dezelfde voordelen", gaat Faïda verder. "Zo fier als een prinses ben ik naar het gezondheidscentrum van Mugote gegaan. Wetende wie voor mij zal betalen, heeft niemand mij wat dan ook gevraagd. Men heeft mij verzorgd, met dezelfde voorkomendheid als voor andere vrouwen. Ik voel mij goed. Ik ben gelukkig."

De afgelopen maand augustus werden met de steun van Mamas for Africa op het eiland Idjwi al meer dan 50 vrouwen lokaal behandeld. Meer dan 10 vrouwen die niet ter plaatse geholpen konden worden, maakten de overtocht naar Bukavu. Naar het Maison de la Femme van Mamas for Africa in Bukavu en nadien naar het Hospitaal van Panzi voor verdere medische zorgen.

"De tijden veranderen. Ik hoop dat de minachting waaronder mijn gemeenschap lijdt, zal veranderen in respect. Dat alles wat we hebben moeten missen voor ons terug zal komen met eer en waardigheid. Moge God zich altijd herinneren dat Mamas for Africa aan ons heeft gedacht. Agishwe!" (Getuigenis van Faïda Joceline op 3/8/2013)