Samenwerking met lokale partners in Bukavu en Uvira

Eerstelijnshulp tot ver buiten de grenzen van Bukavu

Eerstelijnshulp tot ver buiten de grenzen van Bukavu

Het Maison de la Femme van Mamas for Africa in Bukavu werkt samen met twee lokale partnerorganisaties. Femmes sous le palmier is actief in het territorium van Kabare. Mamans engagées pour le développement intégral werkt in Walungu. Daarnaast werkt Mamas for Africa samen met gezondheidswerkers van de zone Kalehe en die van Bunyakiri.

Allemaal zijn ze actief in hun territorium dat tot ver buiten Bukavu reikt. Vaak werken ze in moeilijk toegankelijke en afgelegen gebieden. Je zou hen een vooruitgeschoven post van Mamas for Africa  kunnen noemen.

Hun voornaamste taak bestaat erin om slachtoffers van verkrachting te identificeren. Zij organiseren ook de eerste opvang van slachtoffers van verkrachting en van vrouwen met onbehandelde, maar levensbedreigende gynaecologische problemen.

Transithuis voor ergste patiëntes

Na een eerste screening beslissen onze lokale medewerkers of gespecialiseerde verzorging nodig is. In dat geval verwijzen ze de patiënt door naar het Maison de la Femme in Bukavu van waar ze verder gaan naar het Panzi-ziekenhuis voor een heelkundige ingreep door het team van dr. Mukwege. Dikwijls staan ze dan ook zelf in voor de reis daarnaartoe.

In afwachting van die reis naar Bukavu, vinden de patiëntes opvang in het transithuis dat Mamas for Africa in het territorium van de partnerorganisaties heeft ingericht. Daar krijgen ze de eerste psychologische opvang. Er wordt naar hen geluisterd en zij kunnen hun verhaal doen zonder angst. Ze zijn er ook veilig voor mogelijke belagers.

Na hun revalidatie in het ziekenhuis keren de vrouwen terug naar hun dorp. Daar krijgen ze verdere psychologische begeleiding van de medewerkers van onze partners. Dat gebeurt in vrouwengroepen.

Onzichtbaar voor de buitenwereld

Veel dorpen in de regio bevinden zich diep in het woud en zijn quasi ontoegankelijk over de weg. Gelukkig sparen onze mensen tijd noch moeite om tot bij mogelijke patiëntes te komen.

Dat is nodig, want dikwijls vind je in die uithoeken de meest getraumatiseerde slachtoffers. Ze zijn onzichtbaar voor de buitenwereld. Maar in hun gemeenschap worden ze met de vinger gewezen. Al te vaak worden ze door hun man verstoten.

Dat geldt overigens niet enkel voor slachtoffers van verkrachting, maar evenzeer voor vrouwen die lijden aan aandoeningen zoals prolaps en fistel die de dorpelingen afdoen als hekserij.

Overtuigend sensibiliseren

Onze partnerorganisaties zetten daarom volop in op sensibilisering van de dorpsgemeenschappen. Daar hoort ook preventie bij. Veel vrouwen in deze dorpen krijgen te maken met prolaps, waarbij de baarmoeder uit het lichaam geperst wordt.

Zowel mannen als vrouwen dienen zich bewust te zijn van de oorzaak, namelijk de te snel opeenvolgende zwangerschappen en de zware lasten die vrouwen moeten vervoeren. Door sensibilisering wijzen onze partners de lokale bevolking op de gevaren.

Het kan niet anders dat ook vrouwenrechten daarbij aan bod komen. Vrouwen moeten zich weerbaar kunnen opstellen om hun eigen integriteit te bewaken. Dat proberen de partnerorganisaties te bereiken door middel van groepsgesprekken en vormingen.

 

Kropgezwel: voorkomen beter dan genezen

Kropgezwel: voorkomen beter dan genezen

Dichterbij Bukavu vind je de subregio’s Kabare en Katane. Het is de uitvalsbasis van onze andere partner in de regio, UPENDO. Al ettelijke jaren zet dokter Sifa Musole zich in om vrouwen te beschermen tegen de gevolgen van jodiumtekort in de voeding.

Dat veroorzaakt immers problemen met de schildklier, waardoor de vrouwen lijden aan vreselijke gezwellen die hen soms haast letterlijk de keel dichtsnoeren. Het gezwel geeft problemen bij het eten en slikken, maar heeft tegelijk ook een zware psychologische impact. Met hun vervormde hals en keel worden de slachtoffers dikwijls beschouwd als behekst en daarom verstoten door hun familie. Daartegen is preventie een belangrijk wapen. Voorkomen is nog altijd beter dan genezen.

En om de preventie met meer doortastendheid te kunnen voeren, leidt Mamas for Africa lokale gezondheidswerkers op. Die versterken dan het team van UPENDO, zodat meer vrouwen bereikt worden.

Jodium doet wonderen

Een kropgezwel zadelt de patiënt op met een gezondheidsrisico én een psychologisch probleem. Terwijl het vrij makkelijk te voorkomen is. Een betere, evenwichtigere voeding, waarbij voldoende jodium wordt opgenomen, doet wonderen.

Nochtans is dat in de regio – waar voedsel zowel schaars als eenzijdig is – gemakkelijker gezegd dan gedaan. Toch organiseert UPENDO voortdurend campagnes om de aandoening te voorkomen. Vrouwen leren om tijdig de symptomen te herkennen. Tegelijk krijgen ze voedingstips die het jodiumtekort kunnen verkleinen. Het gaat dan om haalbare tips, die ze zonder veel kosten kunnen nakomen, gebruikmakend van wat de natuur en omgeving te bieden heeft.

Ingrijpen als het moet

Ondanks alle preventiecampagnes zijn er nog altijd veel vrouwen met kropgezwel in de streek. Daarom is sensibilisering alleen niet voldoende. In de ergste gevallen is een heelkundige ingreep de enige mogelijkheid om de vrouw ervan te verlossen. Dokter Sifa zorgt er dan ook voor dat patiëntes met ernstige gezwellen in enkele lokale ziekenhuizen geopereerd worden.

Eerstelijnshulp tot in de verste uithoek van Uvira

Eerstelijnshulp tot in de verste uithoek van Uvira

Een heel eind meer naar het zuiden, aan de oever van het Tanganyka-meer ligt het stadje Uvira. Daar heeft Mamas for Africa haar tweede Maison de la Femme. Onze mensen in Uvira werken rechtsstreeks samen met gezondheidswerkers (vroedvrouwen, verpleegsters ...) die verbonden zijn aan de centrale gezondheidscentra van de zones Lemera en Fizi.

Het werk van de gezondheidswerkers loopt grotendeels gelijk met dat van de partnerorganisaties in Bukavu. De gezondheidswerkers staan allereerst in voor het opsporen van slachtoffers van verkrachting en patiëntes die kampen met onverzorgde gynaecologische problemen.

Van eerste zorg tot medische ingreep

De zorgverstrekkers dienen patiëntes de eerste zorgen toe in een lokale hulppost. Vrouwen die gevaar lopen of specifieke medische zorgen nodig hebben, worden naar het Maison de la Femme in Uvira gebracht. Van daaruit gaat het dan vaak verder naar Bukavu, waar de patiëntes in het Panzi-ziekenhuis opgenomen worden. Eventueel voor een heelkundige ingreep.

Naast deze lokale gezondheidswerkers heeft Mamas for Africa in Uvira ook een eigen medisch team samengesteld. De verpleegster van Mamas for Africa houdt consultatie op het terrein. Ze dient basiszorgen toe, behandelt patiëntes met soa’s en hun partners en verwijst vrouwen met ernstige gynaecologische problemen zoals fistels of kropgezwel door naar gespecialiseerde centra zoals het Panzi-ziekenhuis in Bukavu.

Preventie en sensibilisering

Bepaalde gynaecologische problemen zijn te voorkomen, mits een goede voorlichting. Ook dat is het werk van de gezondheidswerkers. De medewerkers organiseren in de dorpen sensibiliseringssessies en bieden vormingen aan, waardoor problemen sneller gedetecteerd en daardoor sneller behandeld kunnen worden.

Naar boven